Bij spuitbeton wordt een cementgebonden mengsel pneumatisch op een voorbereid oppervlak aangebracht. De methode kan geschikt zijn voor grotere verticale of bovenhandse herstelvlakken, waar bekisting lastig is of het herstelmateriaal goed moet aansluiten rond wapening. De keuze voor spuitbeton herstelt op zichzelf geen constructieve tekortkoming: oorzaak, omvang en ontwerpdoel moeten eerst worden vastgesteld. [1, 2]

Wanneer is spuitbeton een optie?

Spuitbeton kan worden overwogen voor wanden, kolommen, balkzijden, onderzijden van vloeren en brugonderdelen. De methode wordt ook gebruikt om dekking te herstellen of als onderdeel van constructief herstel. Dat laatste vergt een ontwerp dat onder meer de verwijdering, wapening, laagopbouw en aansluiting op het bestaande element bepaalt. Bij een klein, goed bereikbaar vlak kan handmatige mortel eenvoudiger zijn; bij een diepe holte of complexe geometrie kan pompen achter bekisting meer beheersing bieden. Geen van deze methoden is universeel geschikt. [1, 2]

Schematische wandreparatie met spuitbeton: straal op een voorbereide uitsparing en een laag die wordt opgebouwd. Spuitbeton wordt op een voorbereide verticale reparatiezone aangebracht; schematische weergave, geen uitvoeringsdetail.

Wat bepaalt de kwaliteit?

  1. Onderzoek en begrenzing. Breng de schade en vermoedelijke oorzaak in kaart. Verwijder beton dat niet vast of niet geschikt is. Een herstelgrens en eventuele zaagsnede volgen uit de projectinstructie; diep zagen zonder de ligging van wapening te kennen kan staal beschadigen.
  2. Ondergrond en wapening. Maak de ondergrond schoon, stevig en geschikt voor de voorgeschreven vochtconditie. Als staven zijn blootgelegd, bepaalt het ontwerp of reiniging, aanvulling of vervanging nodig is. Rond staal moet voldoende ruimte overblijven voor het spuitmateriaal.
  3. Proceskeuze. Natmengsel en droogmengsel verschillen in waar water wordt toegevoegd en hoe het materiaal wordt toegevoerd. De keuze hangt af van bereik, materiaal, benodigde capaciteit, apparatuur en vakbekwaamheid. Afstellingen en uitvoering horen bij een gekwalificeerd spuitteam.
  4. Laagopbouw en verdichting. De nozzleman houdt afstand en hoek, brengt materiaal in beheersbare lagen aan en let op holle plekken, rebound en schaduw achter wapening. De laagdikte, richting en volgorde volgen uit ontwerp en materiaalvoorschrift.
  5. Afwerking en nabehandeling. Overtollig of los materiaal wordt verwijderd; het oppervlak wordt volgens bestek afgewerkt en beschermd tegen te snelle uitdroging en ongunstige omstandigheden.

Hoe wordt het resultaat beoordeeld?

Leg voorbereiding, materiaal, ploeg, omstandigheden en uitvoeringsvolgorde vast. Visuele controle kan onregelmatigheden, rebound of zichtbare scheuren signaleren, maar bevestigt geen volledige hechting of interne verdichting. Het inspectie- en beproevingsplan kan proefpanelen, kernen of hechtingsproeven voorschrijven. De acceptatiecriteria moeten projectspecifiek zijn en door de ontwerper worden vastgesteld. [1]

Bespreek vooraf: welk schadebeeld wordt hersteld; waarom is spuitbeton hier passend; hoe wordt dekking achter wapening bereikt; wie beoordeelt de ondergrond; welke proefvlakken en controles zijn afgesproken; en welke verkeers-, stof-, val- en omgevingsmaatregelen gelden?

Zie ook ondergrond voorbereiden, wapening herstellen en beschermen en repareren met bekisting.

Bronnen

  1. ACI Committee E706, Concrete Repair by Shotcrete Application, ACI RAP-12, 2010, pp. 4–6: toepassingsvlakken, voorbereiding, nat- en droogmengsel, plaatsing en nabehandeling. Amerikaanse praktijkgids; projectspecificatie en beoordeling blijven nodig. PDF · ACI-cursusbeschrijving.
  2. Cerema, Béton projeté, fiche aide-mémoire, februari 2021, met name pp. 3–11: vooronderzoek, geschikte situaties, diagnostiek bij corrosie, voorbereiden en aanbrengen. Franse beheercontext; geen generieke projectgrenswaarden. PDF.